“Lëreni Dritëronë të pushojë” titulli manipulativ që nxehu Elona Agollin

Mendime për një shkrim

 

Me një titull manipulativ, “Lëreni Dritëronë të pushojë” , botuar ditën e sotme , autori Ndue Dedaj i afrohet lexuesit si shenjtor .

 

Ditët që shkrimtari u nda nga jeta , një vit më parë, titull i tillë vihej re nëpër faqe gazetash për të mbrojtur emrin e sulmuar nga nihilistët e snobët( por edhe cmirëzinjtë) , të cilët kishin pritur pikërisht atë ditë për të jetuar “ëndrrën e tyre të përdhosjes”. Zhurmonin sulmuesit e mbrojtësit dhe harronin që poeti i kishte menduar në gjallje të tij fushëbetejat e ziliqarëve dhe kishte servirur vargje për mbrojtjen e tij .

E ndërsa shprehja “Lëreni të prehet i qetë” plot një vit më parë u drejtohej kundërshtarëve , sot kjo shprehje u drejtohet dashamirësve , të afërmëve , të dashurve , lexuesve , atyre për të cilët arti i shkrimtarit është ushqim shpirtëror nē kohën e sotme të Balilajve e Habilajve, apo siç e quan vetë Dritëroi në poezinë me të njëjtin titull , “Në kohēn e Mirit të Xhikes”.

E ka lexuar autori i shkrimit poezinë “Në kohën e Mirit të Xhikes”?

“Jetova në kohën e Mirit të Xhikes,

Në vitet me dert pleqërie,

Këtu në pallatin e Rrugës së Dibrës,

Me gruan e dashur Sadije ,

Jetova në kohën e Mirit të Xhikes.

Dhe çuditërisht i tërbuar bëj zhurmë,

Më gërryen lakmia me ankthin e frikës

Se jam infektuar dhe unë

Nga koha e Mirit të Xhikes,

Dhe çuditërisht i tërbuar bëj zhurmë.”

Në vitin 1998 e shkruar kjo poezi aq filozofike për shtrirjen e së keqes në një shoqëri të kriminalizuar .

Autori Ndue Dedaj , vetë krijues, poet , publicist , historian letërsie , është mjaft i shqetësuar për shkrimet kushtuar emrit Dritëro Agolli në mediat serioze , pasi sipas tij është e panevojshme të publikohet “një e pathënë” e shkrimtarit ( paçka se kjo ” e pathënë” do t’i shërbejë një biografi apo jetëshkruesi për një libër apo një historiani të letërsisë për faktet jetësore tē shkrimtarit ).

Por , nuk është e nevojshme të shkruhet , pasi “njerëzorja” apo çdo emocion njerëzor në këtë shoqërinë tonë të sotme nuk ka nevojë të mbushin disa faqe gazetash ;

“Teprim me gjeste mirëdashëse”-e quan Ndue Dedaj mbjelljen e 20 pemëve dhe hedhjen e plisave nga Menkulasi ( një gjest shumë simbolik ) kryer nga miq e dashamirës të Dritëroit të madh . Ndërkohë që buste , emërtime rrugësh e institucionesh , me emra të panjohur apo qoftë edhe të njohur , do të mund të pranoheshin heshturazi e pa komente .

Është shumë e vërtetë që vepra e madhe letrare e Dritëroit tejkalon çdo zë ( lëvdues apo injorues), por nuk përbën kjo një arsye për të mos respektuar data e përkujtimore , për të mos marrë shkas nga këto data për të rrëfyer ndodhi , kujtime , “të pathëna” të vetë shkrimtarit .

Në shoqërinë e sotme ku mungojnë institucione të mirëfillta kulturore , ku mezor mbijetojnë Akademia e Shkencave apo Institute te letersise apo albanologjisë, ku mendimi kritik letrar ndodh shpesh të udhëhiqet nga shabllone të politizuara, ku shitet e blihet gjithćka , ku korruptohet e manipulohet opinioni , vullneti, dëshira , besimi , mirëbesimi ; ku komisione vlerësuese të veprave letrare nuk paraprihen nga hierarkia e vlerave të njëmendta por nga afera korruptive përzgjedhëse , ku drita e “të vërtetës” është shumë e shumë larg dhe fatkeqësisht më së shumti mbulohemi nga terri i vesit , gënjeshtrës, shpifjes, është detyrë , detyrim i cilitdo që ka në zemër një dashuri për të bukurën , të vërtetën , artin e madh , njerëzoren , të ndershmen , të përkujtojë ata emra që përmbledhin brenda tyre fuqinë e “personalitetit emblematik”.

Mohimi i përkujtimit për të pohuar nevojën e një sipërmarrje më të thelluar siç është psh ” nxitja e leximit të veprave “në hije ” tē autorit , si “Trendafili në gotë”etj janë dy argumente që nuk ka pse të kundërshtojnë njëri-tjetrin.

Le të shërbente ky vit përkujtimor , ku krahas dhimbjes njerëzore për ndarjen nga jeta të këtij personaliteti , të mund të sensibilizohej më tepër për vlerat dhe veprën e tij , të mund të ngrihej shqetësimi i drejtë që ky autor as në poezi dhe as në prozë nuk është i vendosur në listën e veprave për testin kombëtar të letërsisë.

Pse duhet të na shqetësojë “kopshti i blertë” kushtuar poetit , pse aq duhet të na cimbisin nervat kujtimet e miqve dhe të afërmëve për shkrimtarin dhe njeriun e zemrës?

Pse kryebashkiakut nuk duhet t’i themi faleminderit , për çdo kontribut të tij në kujtim e vlerësim të figurave si Dritëro Agolli ?

Aq fort e kemi zët aktin qytetar , njerëzor të vlerësimit ?

Kush tha që duke kujtuar poetin përmes mbjelljes së pemëve , kryebashkiaku tenton të krijojë panteonin e letërsisë shqipe ?

Nderimi nuk është kualifikim cilësish e vlerash .

Apo ndoshta nëntekstet e kësaj kritike çojnë ujë aty ku është synimi final , presion dhe insistim për ngrirje iniciativash për vlerësim të figurave si Dritēroi ?

Autori i shkrimit arrin deri aty sa të cilësojë “stil të kapërcyer monist”, përkujtimin e figurave të letërsisë duke përgjithësuar rastin e përkujtimit të 1-vjetorit të parë të ndarjes nga jeta të Dritëroit . E vijon me “përrallat e të kaluarës” të presidiumeve e të heronjve të popullit , të heronjve të Punës Socialiste, “heronjve të heshtur” të Periudhës së Pavarësisë etj . Thirret në ndihmë e kaluara për të katranosur më keq të sotmen .

” Në vendin tim e në vendin tënd

E shpojnë lakrën i hedhin mënd.

Në vendin tim e në vendin tënd

Njërit i kruhet e tjetrit i dhëmb.

Në vendin tim e në vendin tënd

Hënën si petull e pjekin në shkëmb.”

– vargëzon Dritëroi i madh .

Citojmë po ashtu një aforizēm të tij:

“Gjuha e zbulon dhe e mbulon njerinë”.

A do t’i shkonte ky aforizëm autorit të këtij shkrimi?

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *