Policia ndalon strategun politik Dmitry Kisiyev në Moskë këtë muaj gjatë një proteste kundër legjislacionit të ri për të kufizuar kërkimet në internet.
Në muajin korrik, autoritetet ruse miratuan ligje të reja që shënojnë një fazë të re të shtypjes dixhitale në vend. Ligjet ndëshkojnë kërkimin e përmbajtjeve të ndaluara dhe “ekstremiste” dhe kufizojnë përdorimin e VPN-ve, që janë mjete për lidhje më të sigurt dhe private në internet.
Rusia tashmë renditet ndër vendet me nivelin më të ulët të lirisë në internet në botë, pas vetëm Iranit, Myanmarit dhe Kinës. Por ndryshimi është i madh nga Kina, e cila ka pasur kontroll total të internetit që në fillim. Rusia mbajti internetin relativisht të hapur për dekada, me qasje të shpejtë dhe të lirë në shërbime globale, por kjo u ndryshua gradualisht kur Kremlini nisi të marrë nën kontroll gjigantët e teknologjisë si VK dhe Yandex.
Që nga 2020-a, me ligjin e njohur si “internet sovran”, Rusia mund të kontrollojë qendrorisht trafikun online dhe të bllokojë faqe pa ndihmën e operatorëve telefonikë. Pas pushtimit të Ukrainës në 2022, censura u shtua në mënyrë drastike, me më shumë se 25,000 faqe të bllokuara për arsye ushtarake.
Ndërkohë, përdorimi i VPN-ve është rritur ndjeshëm, duke arritur në rreth 40% të përdoruesve, një nga nivelet më të larta në botë. Megjithatë, ligjet e reja e kanë bërë të paligjshme edhe vetëm kërkimin e përmbajtjeve të ndaluara, duke rrezikuar ndëshkime me gjoba që në të ardhmen mund të shndërrohen në ndjekje penale.
Rusia ka në dispozicion teknologji të avancuara për mbikëqyrje, përfshirë analizën automatike të trafikut të përdoruesve, që mund të përdoren për të ndëshkuar në masë. Për qytetarët rusë, përdorimi i VPN-ve me funksion “kill switch” mbetet një nga mënyrat më të mira për t’u mbrojtur.
Këto masa të reja sinjalizojnë një kalim të shpejtë nga kontrolli autoritar i hapësirës digjitale në një model totalitar, ku qëllimi nuk është më vetëm censurimi i fjalës, por edhe kontrolli i plotë i mënyrës se si njerëzit komunikojnë dhe marrin informacion.
